معماری در میانه آتش | تداوم خلاقیت در روزگار جنگ

در این محتوا با شبکه هنر و معماری ستاوین ٬ همراه باشید تا نگاهی به موضوغ معماری در میانه آتش ؛ تداوم خلاقیت در روزگار جنگ داشته باشیم .جنگ، شهرها را متوقف می‌کند؛ اما معماری را نه. در هر دوره‌ای از بحران، معماران یا برای بقا طراحی کرده‌اند، یا برای بازسازی، یا برای حفظ حافظه جمعی. از هیروشیما تا مارسی، از رونشان تا باربیکن، معماری نشان داده که حتی در تاریک‌ترین دوره‌های تاریخ، مسیر خود را ادامه می‌دهد

در تپه‌های رونشان، جایی که کلیسای پیشین در جنگ جهانی دوم تخریب شده بود، لوکوربوزیه با طراحی Notre-Dame du Haut نشان داد که بازسازی می‌تواند به آفرینش زبانی نو در معماری بینجامد. در هیروشیما، کنزو تانگه با طراحی Hiroshima Peace Memorial Park معماری را به ابزاری برای بازسازی حافظه جمعی و احیای هویت شهری بدل کرد. بحران کمبود مسکن پس از جنگ، لوکوربوزیه را به خلق Unité d’Habitation در مارسی رساند؛ الگویی نو برای سکونت جمعی که مفهوم «شهر عمودی» را تثبیت کرد. در لندن، مجموعه Barbican Centre بر زمین‌های ویران‌شده جنگی شکل گرفت و تصویری تازه از زندگی شهری ارائه داد. حتی در زیرزمین‌های لندن، پناهگاه‌های عمیق مترو نشان دادند که معماری می‌تواند به سازوکاری برای بقا تبدیل شود.  (‌در تولید این محتوا از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است ٬ در صورت مغایرت و تعارض با واقعیت به تحریریه شبکه هنر و معماری ستاوین ٬ اعلام کنید )

این نمونه‌ها گواه آن‌اند که معماری، حتی در میانه آشوب و بحران، مسیر خود را ادامه می‌دهد؛ گاه برای حفاظت، گاه برای بازسازی، و گاه برای خلق امیدی نو در بستر تاریخ

 کلیسای نوتردام دو رونشان – فرانسه

Notre-Dame du Haut (Ronchamp Chapel)

سال ساخت: هزار و نهصد و پنجاه تا هزار و نهصد و پنجاه و پنج

معمار: لوکوربوزیه

مکان: رونشان، فرانسه

شرح پروژه و بستر تحولات:

این کلیسا بر روی تپه‌ای ساخته شد که کلیسای پیشین آن در جریان جنگ جهانی دوم تخریب شده بود. پروژه در بستر بازسازی اروپای پس از جنگ شکل گرفت؛ دوره‌ای که معماری به دنبال بازتعریف معنا، هویت و روحانیت در فضای ویران‌شده بود. فرم آزاد، دیوارهای حجیم و نورپردازی شاعرانه بنا، گسستی از مدرنیسم سخت‌گیرانه پیشین لوکوربوزیه محسوب می‌شود و نشانه‌ای از تحول فکری معماری در مواجهه با بحران جنگ است.

 پارک یادبود صلح هیروشیما – ژاپن

Hiroshima Peace Memorial Park

سال ساخت: هزار و نهصد و چهل و نه تا هزار و نهصد و پنجاه و شش

معمار: کنزو تانگه

مکان: هیروشیما، ژاپن

شرح پروژه و بستر تحولات:

پس از بمباران اتمی هیروشیما در سال هزار و نهصد و چهل و پنج، شهر تقریباً به طور کامل ویران شد. طراحی این پارک و موزه صلح، بخشی از برنامه ملی بازسازی ژاپن بود. تانگه با ترکیب زبان مدرنیسم بین‌المللی و سنت ژاپنی، فضایی برای یادبود، تأمل و بازسازی هویت جمعی خلق کرد. این پروژه به نماد گذار از فاجعه به امید تبدیل شد.

یونیتۀ مسکونی مارسی – فرانسه

Unité d’Habitation, Marseille

سال ساخت: هزار و نهصد و چهل و هفت تا هزار و نهصد و پنجاه و دو

معمار: لوکوربوزیه

مکان: مارسی، فرانسه

شرح پروژه و بستر تحولات:

پس از جنگ جهانی دوم، اروپا با بحران شدید مسکن روبه‌رو بود. یونیتۀ مارسی پاسخی مستقیم به این بحران بود؛ ساختمانی مسکونی با ایده «شهر عمودی» که خدمات عمومی، فضاهای جمعی و واحدهای مسکونی را در یک سازه یکپارچه ترکیب می‌کرد. این پروژه یکی از پایه‌های شکل‌گیری معماری بروتالیستی و بازاندیشی در الگوی سکونت جمعی شد.

مرکز باربیکن – لندن

Barbican Centre

سال ساخت: هزار و نهصد و شصت و پنج تا هزار و نهصد و هشتاد و دو

معماران: چمبرلین، پاول و بون

مکان: لندن، بریتانیا

شرح پروژه و بستر تحولات:

منطقه باربیکن در جریان بمباران‌های جنگ جهانی دوم به شدت آسیب دید. طرح بازسازی آن به یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های شهری پس از جنگ در بریتانیا تبدیل شد. مجموعه باربیکن شامل واحدهای مسکونی، فضاهای فرهنگی و هنری است و نمونه شاخصی از بروتالیسم متأخر محسوب می‌شود؛ تجلی تلاشی برای بازتعریف زندگی شهری در بستر ویرانی.

موزه جنگ امپریال شمال – منچستر

Imperial War Museum North

سال ساخت: افتتاح در سال دو هزار و یک

معمار: دنیل لیبسکیند

مکان: منچستر، بریتانیا

شرح پروژه و بستر تحولات:

این موزه در دوران معاصر و در بازخوانی تجربه جنگ‌های قرن بیستم طراحی شد. فرم بنا بر اساس ایده «جهان شکسته» شکل گرفته و از سه حجم درهم‌تنیده تشکیل شده است. پروژه در بستر بازآفرینی شهری منچستر صنعتی اجرا شد و معماری آن روایتی فضایی از پیامدهای جنگ ارائه می‌دهد.

پناهگاه‌های عمیق متروی لندن – بریتانیا

London Underground Deep-Level Shelters

سال ساخت: اوایل دهه هزار و نهصد و چهل

طراح و مجری: دولت بریتانیا با همکاری مهندسان راه‌آهن شهری

مکان: لندن، بریتانیا

شرح پروژه و بستر تحولات:

در جریان بمباران‌های گسترده لندن در جنگ جهانی دوم، بخشی از ایستگاه‌ها و تونل‌های مترو به پناهگاه‌های عمومی تبدیل شدند و پناهگاه‌های عمیق جدید نیز ساخته شد. این زیرساخت‌ها نمونه‌ای از تطبیق معماری و مهندسی شهری با شرایط اضطراری جنگ بودند و بعدها در توسعه شبکه حمل‌ونقل شهری نقش ایفا کردند.